Używanie zaimków zwrotnych i 'each other' (‚sobie nawzajem’)

Używanie zaimków zwrotnych i 'each other' w języku angielskim

Ten artykuł wyjaśnia, czym są zaimki zwrotne (reflexive pronouns) w angielskim oraz jak działa wyrażenie 'each other' (zaimek wzajemny). Dowiesz się: co to znaczy, kiedy i dlaczego ich używać, jak je tworzyć oraz jakie są typowe błędy. W tekście znajdziesz liczne przykłady w języku angielskim z tłumaczeniem na polski.

Co to są zaimki zwrotne?

Formy zaimków zwrotnych
Zaimki zwrotne to: myself, yourself, himself, herself, itself, ourselves, yourselves, themselves.
- I → myself (ja → siebie/się)
- You (sing.) → yourself (ty → siebie/się)
- He → himself (on → siebie/się)
- She → herself (ona → siebie/się)
- It → itself (ono/ono → siebie/się, zwykle o rzeczach/zwierzętach)
- We → ourselves (my → siebie)
- You (pl.) → yourselves (wy → siebie)
- They → themselves (oni/one → siebie)

Uwaga: w odniesieniu do singular 'they' zwykle używa się themselves (np. Someone left their umbrella; they should pick it up themselves).

Kiedy używamy zaimków zwrotnych?
- Kiedy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba/te same osoby: I hurt myself. — Zraniłem się/Zraniłam się.
- Po przyimkach jako dopełnienie: She looked at herself in the mirror. — Spojrzała w lustro.
- Gdy chcemy podkreślić (intensyfikator): I did it myself. — Zrobiłem to sam.
- W idiomach: Help yourself. — Proszę, częstuj się.; Behave yourself. — Zachowuj się.
- Gdy mówimy o wykonaniu czynności samodzielnie: He fixed the car himself. — Sam naprawił samochód.

Przykłady zaimków zwrotnych
- I hurt myself. — Zraniłem się / Zraniłam się.
- She taught herself to play the piano. — Nauczyła się grać na pianinie.
- He blamed himself for the mistake. — On obwinił siebie za ten błąd.
- The cat cleaned itself. — Kot się wylizał / kot się umył.
- We enjoyed ourselves at the party. — Dobrze się bawiliśmy na imprezie.
- You should be proud of yourself. — Powinieneś być z siebie dumny.
- He made himself a sandwich. — Zrobił sobie kanapkę.
- Please help yourself. — Proszę częstuj się.

Co to jest 'each other' i kiedy go używamy?

Zasada ogólna
'Each other' to zaimek wzajemny (reciprocal pronoun). Używamy go, gdy czynność jest wzajemna: osoby A i B robią coś sobie nawzajem. Zazwyczaj odnosi się do dwóch lub więcej osób.

Przykłady:
- They helped each other. — Oni pomagali sobie nawzajem.
- John and Mary kissed each other. — John i Mary pocałowali się (wzajemnie).
- The students asked each other questions. — Studenci zadawali sobie nawzajem pytania.

One another vs each other
Tradycyjnie mówi się, że each other używamy częściej przy dwóch osobach, a one another przy więcej niż dwóch, jednak współcześnie oba są w dużej mierze wymienne. Nie trzeba się tym martwić w codziennym użyciu, ale warto znać różnicę, gdy piszesz formalnie.

Użycie z przyimkami i dzierżawcze
- with/to/for each other: They talked to each other. — Rozmawiali ze sobą.
- possessive: each other's (z apostrofem): They borrowed each other's coats. — Pożyczyli od siebie nawzajem płaszcze.

Uwaga: 'each other' wymaga liczby mnogiej w podmiocie. Nie można powiedzieć *She hugged each other (jeśli mowa o jednej osobie). Wtedy: She hugged herself.

Różnice: zaimki zwrotne vs 'each other'

Główna różnica
- Zaimki zwrotne (myself, yourself, himself...) używamy, gdy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba/ten sam zbiór osób: He hurt himself. — On zranił siebie.
- 'Each other' używamy, gdy mowa o wzajemnej czynności między różnymi osobami: They hurt each other. — Oni zranili się nawzajem.

Przykłady kontrastowe:
- She introduced herself to the host. — Ona przedstawiła się gospodarzowi (ona mówiła o sobie).
- They introduced each other to the host. — Oni przedstawili się nawzajem gospodarzowi (A przedstawił B i odwrotnie).

- We enjoyed ourselves (mieliśmy dobrą zabawę).
- We enjoyed each other (podobała nam się wzajemna towarzystość, lub: lubiliśmy się nawzajem).

Częste błędy i jak ich unikać

1) Używanie 'myself' zamiast 'me' lub 'I'
- Błąd: Please send the report to John and myself.
- Poprawnie: Please send the report to John and me.
Jak sprawdzić: Usuń drugą osobę: Please send the report to me (a nie: to myself).

2) Używanie zaimka zwrotnego jako podmiotu
- Błąd: Myself did it.
- Poprawnie: I did it myself (myself może być emfatyczne po zdaniu, nie jako podmiot).

3) 'Each other' z podmiotem w liczbie pojedynczej
- Błąd: She looked at each other.
- Poprawnie: She looked at herself. / They looked at each other.

4) Brak apostrofu przy each other's
- Błąd: They borrowed each others coats.
- Poprawnie: They borrowed each other's coats.

5) Niejasne użycie 'each other' z 'everyone/everybody'
- Zdanie: Everyone loves each other. — Spotyka się to w mowie potocznej, ale logicznie lepiej: Everyone loves everyone else.

6) 'Themself' vs 'themselves' przy singular 'they'
- W praktyce 'themselves' jest powszechnie stosowane: Someone left their bag; they'll have to get themselves a new one. Niektóre styleguidy akceptują też 'themself', ale 'themselves' jest bezpieczne.

7) 'Yourself' vs 'yourselves'
- 'Yourself' — liczba pojedyncza; 'yourselves' — liczba mnoga.
Przykład: You (sing.) should be proud of yourself. / You (pl.) should be proud of yourselves.

Przykłady: dużo naturalnych zdań z tłumaczeniem

Zaimki zwrotne (reflexive pronouns)
- I hurt myself. — Zraniłem się / Zraniłam się.
- She cleaned herself after the run. — Umyła się po biegu.
- He blamed himself for the error. — On obwiniał siebie za błąd.
- We taught ourselves how to code. — Nauczyliśmy się sami programować.
- The puppy fed itself. — Szczeniak nakarmił się sam.
- Please, help yourself to some cake. — Proszę, częstuj się ciastem.
- The CEO herself announced the decision. — Sama dyrektorka ogłosiła decyzję (intensyfikator).

Zaimki wzajemne (each other / one another)
- They hugged each other. — Przytulili się (wzajemnie).
- The two friends call each other every day. — Dwaj przyjaciele dzwonią do siebie codziennie.
- The neighbors help each other. — Sąsiedzi pomagają sobie nawzajem.
- They looked at each other and smiled. — Spojrzeli na siebie i się uśmiechnęli.
- The teams criticized each other's tactics. — Drużyny krytykowały nawzajem swoje taktyki.

Użycie z przyimkami i w strukturze dzierżawczej
- They sat next to each other. — Siedzieli obok siebie.
- She borrowed a book from one of her classmates and returned it to each other. (lepiej: returned it to its owner / popraw nieco zdanie) — (uwaga na kontekst: zwroty z each other wymagają przejrzystości).
- They exchanged gifts with each other. — Wymienili się prezentami.

Z dziwnymi/nieformalistycznymi kontekstami — uwaga na znaczenie
- We enjoyed ourselves. — Dobrze się bawiliśmy.
- We enjoyed each other. — Podobała nam się wzajemnie nasza towarzyskość (bardziej o relacji między nami).
- They introduced themselves to the host. — Przedstawili się gospodarzowi (każdy osobno).
- They introduced each other to the host. — Przedstawili się nawzajem gospodarzowi (A przedstawił B, B przedstawił A).

Przykłady błędów i poprawy
- Wrong: Please give the money to Paul and myself.
Right: Please give the money to Paul and me.
- Wrong: She looked at each other.
Right (one person): She looked at herself.
Right (two or more people): They looked at each other.