Tijdsaanduidingen (depuis, il y a, pendant)

Tijdsaanduidingen (depuis, il y a, pendant)

Dit artikel legt het gebruik uit van de drie veelvoorkomende Franse tijdsuitdrukkingen: depuis, il y a en pendant. Je vindt hier wat ze betekenen, wanneer je ze gebruikt, welke werkwoordstijd erbij hoort en veel duidelijke voorbeelden (Frans + Nederlandse vertaling). Aan het einde staan tips en een kort woordenlijstje.

Wat betekenen 'depuis', 'il y a' en 'pendant'?

depuis
- Betekenis: sinds / al (duidt een beginpunt of de duur vanaf een beginpunt tot nu)
- Gebruik: meestal om aan te geven dat iets in het verleden begonnen is en nog steeds doorgaat.

il y a
- Betekenis: geleden (bij tijdsaanwijzing) of er is / er zijn (bij bestaan)
- Gebruik als tijdsaanduiding: om te zeggen dat iets X geleden gebeurde.

pendant
- Betekenis: gedurende / voor (duurtijd)
- Gebruik: om de totale duur van een gebeurtenis aan te geven (kan voltooid of gepland zijn).

Wanneer gebruik ik depuis?

Belangrijkste principe
- Gebruik depuis om te zeggen vanaf welk moment iets begonnen is en dat het nog steeds zo is op dit moment.
- In de meeste gevallen gebruik je de tegenwoordige tijd (présent) in de hoofdzin.

Vorming
- depuis + beginpunt in de tijd: depuis 2010, depuis lundi, depuis hier
- depuis + duur: depuis deux ans (al twee jaar)
- depuis que + bijzin: depuis que tu es parti (sinds jij vertrokken bent)

Voorbeelden (présent + depuis)
- J'habite ici depuis 2010. - Ik woon hier sinds 2010.
- Il pleut depuis ce matin. - Het regent sinds vanmorgen.
- Je travaille dans cette entreprise depuis cinq ans. - Ik werk al vijf jaar bij dit bedrijf.
- Je n'ai pas fumé depuis trois ans. - Ik heb al drie jaar niet gerookt.
- Depuis que tu es parti, la maison est calme. - Sinds je vertrokken bent, is het huis rustig.

Perspectief in het verleden
- Als je spreekt vanuit een moment in het verleden (referentiemoment in het verleden), gebruik je een verleden tijd met depuis.
- Voorbeeld: Elle travaillait ici depuis dix ans quand l'entreprise a fermé. - Ze werkte hier al tien jaar toen het bedrijf sloot.
- Of: Il chantait depuis une heure quand je suis arrivé. - Hij zong al een uur toen ik aankwam.

Vragen met depuis
- Depuis combien de temps ... ? (Hoe lang ...?)
- Depuis combien de temps étudies-tu le français ? - Hoe lang studeer je Frans?
- Réponse: Depuis deux ans. - Antwoord: Sinds twee jaar.

- Depuis quand ... ? (Sinds wanneer ...?, vraagt meer naar beginpunt)
- Depuis quand habites-tu à Paris ? - Sinds wanneer woon je in Parijs?
- Réponse: Depuis janvier / Depuis 2018. - Antwoord: Sinds januari / Sinds 2018.

Wanneer gebruik ik pendant?

Belangrijkste principe
- Pendant geeft de duur aan van een gebeurtenis (hoe lang iets duurde of zal duren). De handeling kan afgerond zijn of nog gepland zijn; pendant richt zich op de totale duur.

Vorming
- pendant + duur: pendant deux heures, pendant une semaine, pendant l'été
- pendant que + bijzin: pendant que je faisais la vaisselle

Voorbeelden
- J'ai étudié pendant trois heures hier soir. - Ik heb gisteravond drie uur gestudeerd.
- Elle a vécu à Tokyo pendant trois ans. - Ze heeft drie jaar in Tokio gewoond. (verleden periode, afgerond)
- Je vais rester à Montpellier pendant une semaine. - Ik blijf een week in Montpellier. (toekomst)
- Nous avons parlé pendant toute la réunion. - We hebben de hele vergadering door gesproken.

Pendant que (tegelijkertijd)
- Gebruik pendant que om twee gelijktijdige handelingen te beschrijven.
- Exemple: Pendant que je faisais la vaisselle, il regardait la télé. - Terwijl ik de afwas deed, keek hij tv.

Negatieve nuance met pendant versus depuis
- Je ne l'ai pas vu pendant deux jours. - Er was een periode van twee dagen dat ik hem niet zag (en daarna misschien wel).
- Je ne l'ai pas vu depuis deux jours. - Ik heb hem al twee dagen niet meer gezien (nog steeds niet gezien tot nu toe).

Wanneer gebruik ik il y a?

Vorming en voorbeelden
- Il y a deux jours, je suis allé au cinéma. - Twee dagen geleden ben ik naar de bioscoop gegaan.
- J'ai fini le travail il y a une heure. - Ik maakte het werk een uur geleden af.
- Il y a combien de temps as-tu vu Pierre ? - Hoe lang geleden zag je Pierre?

Drie vergelijkende voorbeelden (goed om te onthouden)

- Je l'ai rencontré il y a cinq ans. - Ik ontmoette hem vijf jaar geleden. (il y a = punt in het verleden)
- J'ai vécu avec lui pendant cinq ans. - Ik heb vijf jaar bij hem gewoond. (pendant = duur, afgesloten periode)
- Je le connais depuis cinq ans. - Ik ken hem al vijf jaar. (depuis = begon in het verleden en gaat door tot nu)

Veelgemaakte fouten en tips om ze te vermijden

- Fout: J'habite ici pendant cinq ans.
Correct: J'ai habité ici pendant cinq ans. of J'habite ici depuis cinq ans.
Uitleg: Als je wil zeggen dat iets in het verleden voor vijf jaar plaatsvond, gebruik passé composé + pendant. Als je nu nog steeds daar woont, gebruik présent + depuis.

- Fout: Je le connais il y a cinq ans.
Correct: Je le connais depuis cinq ans. of Je l'ai rencontré il y a cinq ans.
Uitleg: il y a geeft 'geleden' (punt in verleden); depuis geeft continue duur tot nu.

- Fout: J'ai travaillé ici depuis 2010.
Correct: Je travaille ici depuis 2010.
Uitleg: Gebruik de présent met depuis als de handeling nog doorgaat.

- Fout: Il y a deux jours, il y a eu de la pluie (om te zeggen dat het twee dagen regende).
Correct: Il a plu pendant deux jours.
Uitleg: Gebruik pendant om te benadrukken hoe lang het regende; il y a deux jours zegt alleen wanneer (twee dagen geleden).

Praktische vuistregel
- Is de handeling nog steeds bezig? -> gebruik depuis
- Wil je zeggen hoe lang iets duurde (afgesloten of gepland)? -> gebruik pendant
- Wil je zeggen hoe lang geleden iets gebeurde? -> gebruik il y a

Extra voorbeelden (groepering per constructie)

depuis (actief tot nu)
- Il étudie le français depuis 2017. - Hij studeert Frans sinds 2017.
- Depuis quand as-tu ce travail ? - Sinds wanneer heb je die baan?
- Je ne peux pas manger de sucre depuis janvier. - Ik kan sinds januari geen suiker meer eten.

depuis (met bijzin)
- Depuis que j'ai changé de travail, je dors mieux. - Sinds ik van werk ben veranderd, slaap ik beter.

pendant (duur)
- Les enfants ont dormi pendant deux heures. - De kinderen sliepen twee uur lang.
- Pendant les vacances, je vais visiter ma famille. - Tijdens de vakantie ga ik mijn familie bezoeken.

pendant que (tegelijkertijd)
- Pendant que tu étudiais, j'ai préparé le dîner. - Terwijl jij studeerde, heb ik het avondeten klaargemaakt.

il y a (geleden)]
- Il y a cinq minutes, le téléphone a sonné. - Vijf minuten geleden ging de telefoon.
- Il y a longtemps que je ne l'ai pas vu. - Het is lang geleden dat ik hem heb gezien.

Kort beslisboomje voor studenten

- Vraag 1: Gebeurt het nog nu? Ja -> gebruik depuis + présent.
- Vraag 2: Is het een afgesloten periode in het verleden of een geplande duur? -> gebruik pendant + passende tijd (passé composé, futur enz.).
- Vraag 3: Wil je aangeven hoe lang geleden? -> gebruik il y a + tijdsindicatie.

Kleine woordenschat / glossarium

- présent: tegenwoordige tijd (gebruik met depuis als iets nog doorgaat)
- passé composé: voltooid verleden tijd (gebruik bij afgesloten acties)
- imparfait: onvoltooid verleden tijd (beschrijft een voortdurende situatie in het verleden; vaak gebruikt met depuis bij een verleden referentiemoment)
- durée: duur (hoe lang)
- point de départ: beginpunt (sinds wanneer)

Slotopmerkingen en oefentip

- Oefen met concrete zinnen: denk aan een situatie (woonplaats, werk, hobby) en maak drie zinnen: met il y a, met pendant en met depuis. Vergelijk het verschil in betekenis.
- Onthoud de drie sleutelvragen: Gebeurt het nog? -> depuis. Hoe lang duurde het? -> pendant. Wanneer gebeurde het (hoe lang geleden)? -> il y a.

Veel succes met oefenen! Als je wilt kan ik voorbeelden aanpassen aan jouw niveau of specifieke situaties (werk, studie, reizen).